Stara planina i zagađenje reka nacionalnog blaga

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on reddit
Reddit
Share on google
Google+

Strara planina predstavlja skup venačnih planina, a ujedno i park prirode koji se nalazi u jugoistočnom delu Srbije. Obuhvata nekoliko opština, od kojih je najbliži grad Pirot. Ova planina predstavlja deo kulturnog nasleđa, što zbog jedinstvenog reljefa, što zbog samog hidropotencijala koje poseduje. Na Staroj planini živi i puno jedinstvenih i retkih vrsta životinja tj oko 1200 vrsta i podvrsta biljaka, oko 30 vrsta sisara i 26 vrsta riba.

Zbog svih tih karakteristika, u poslednje vreme dolazi do zagađenja reka u tom području i nizak nivo svesti stanovništva o očuvanju prirode.

Međutim, izgradnja mini-hidroelektrana preti da ugrozi rečni sliv i kvalitet vode koje su od velikog značaja za stanovništvo. U planu je da se izgradi oko 300 hidroelektrana na području cele Srbije a njihov cilj  je upotrebljavanje obnovljivih izvora energije radi stvaranja električne energije. U praksi, ova teorija uopšte nije tačna zato što bi one učestvovale u stvaranju samo 2% energije ukoliko bi se iskoristio puni potencijal, a ujedno ovaj model ne bi bio efikasan zato što su u pitanju veoma male planinske reke slabog protoka. Kada se takva reka stavi u cevi dugačke i po nekoliko kilometara, potpuni kapacitet reke se isprazni i reka počinje da se suši. Ovo dovodi do nestanka pijaće vode koje utiču negativno po lokalno stanovništvo, koje preti da ugrozi floru i faunu ovog područja i smanji turizam ovog parka prirode.

Bitno je napomenuti i to da se izgradnja mini-hidroelektrana svrstava u zelene kilovate, koje građani Srbije plaćaju kroz obavljanje uplate računa za električnu energiju. Investitori time dobijaju novac i mi ih indirektno plaćamo za to što ugrožavaju reke i prirodu Srbije. Država i pravni akti nemaju ništa protiv ovoga, jer su svi dokumenti u vezi njihove igradnje pravno osigurani i obezbeđeni, a meštani i građani često dolaze u sukob sa investitorima. Investicije ostaju ispred ekonomskih i društvenih aspekata i prete da ugroze našu budućnost. Time se ne povećava udeo obnovljivih izvora energija u bruto nacionalnoj potrošnji, a najveću žrtvu doprinose reke i prirodno bogatstvo Srbije.

Kao zaključak, mogu navesti da se izgradnja obavlja uglavnom bez građevinske dozvole i planskog osnova. Izgradnja nije u skladu sa zakonom o očuvanju flore i faune i zaštite prirode, a zemljište uzeto za izgradnju mini- hidroelektrana nije utvrđeno prostornim planom i programom. Potrebno je o tome obavestiti nadležne organe i proširiti svest o zaštiti naših reka. Iako se lokalni aktivisti i građani suočavaju sa pritoscima poput urušavanja ugleda, zastrašivanjem ili pak slanjem sudskih prekršaja i psihičkim prigušivanjem, lokalna samouprava i nadležni organi trebaju imati u vidu trenutnu situaciju- upoznati se sa pravima i obavezama obe stranke i očuvanje ljudskih i građanskih prava kroz sprovođenje pravde!

 

Autor: Katarina Đurov, student anglistike

Literatura:

https://crta.rs/wp-content/uploads/2019/07/Sta-sve-mozes-u-Srbiji-kada-gradis-mini-hidroelektranu.pdf

https://www.pirot.rs/downloads/projekti/karaula/Biodiverzitet.pdf

https://princip.info/2017/09/27/reke-stare-planine-ugrozene-sumnjivim-hidroenergetskim-projektima/

 

VIŠE ČLANAKA:

Naša borba za sunce 🌞
Reportaža BBC
@37Blok @blokovi @EkoStraza @KPromeni @70_blok @m_g_m_u @NasParkic @nedavimobgd @savski_nasip @CuvariVatre @blok38 @blok33 @blok45 @BlokMoj

https://www.bbc.com/serbian/lat/srbija-57447034

Građani nemaju dilemu oko Rio Tinta!
100k potpisnika peticije jasan je signal da zagadjivači nisu dobrodošli.
Bravo @SavoManojlovic 👏👏

Više...